۱۳۹۲ تیر ۲, یکشنبه

بررسی افراد TS از دیدگاه روانشناسان ( بخش نخست )

بررسی افراد TS از دیدگاه روانشناسان ( بخش نخست )
اختلال های هویت جنسی
1. اختلال هویت جنسی
اختلال هویت  جنسی دو مؤلفه دارد که هر دوی آنها برای تشخیص گذاری این اختلال لازم هستند. باید شواهدی مبنی بر اتخاذ پایدار و مستمر هویت جـ.نـ.سـ.ی مخالف که مایل به داشتن آن است یا اصرار به اینکه از جنس مخالف است
وجود داشته باشد. اتخاذ هویت جنس مخالف نباید صرفاً به دلیل تمایل به برخورداری از امتیاز های فرهنگی متعلق به جنس دیگر باشد. به علاوه باید شواهدی در مورد نارضایتی مستمر از جنسیت تعیین شده ی خود یا احساس عدم تناسب با نقش جـ.نـ.سـ.ی تعیین شده وجود داشته باشد. 

اگر فرد دارای یک بیماری دو جـ.نـ.سـ.یـ.تی  جسمی همزمان است این تشخیص مطرح نمی شود. برای تشخیص گذاری این اختلال باید شواهدی از پریشانی یا اختلال عمده ی بالینی در کارکرد اجتماعی، شغلی  یا سایر زمینه های مهم وجود داشته باشد. در پسران اتخاذ هویت جنس مخالف به صورت اشتغال ذهنی محسوس با فعالیت های سنتی زنانه ظاهر می شود.

آنان ممکن است پوشیدن لباس های دختران یا زنان را ترجیح دهند یا احتمال دارد زمانی که لباس های اصلی در دسترس نیستند از پارچه ها یا اشیاء برای مبدل پوشی استفاده کنند. حوله، پیش بند و شال گردن اغلب برای وانمود کردن موی بلند از دامن استفاده می شود. کشش قوی برای بازی های قالبی و سرگرمی های دخترانه  وجود دارد. آنها به ویژه از «خاله بازی » ترسیم تصاویر دختران و شاهزاده های زیبا و تماشای فیلم های تلویزیونی یا ویدیویی هنر پیشه های زن مورد علاقه شان لذت می برند.

عروسک های از جـ.نـ.سـ.ی مؤنث مانند باربی اغلب اسباب بازی مورد علاقه ی شان است و ترجیح می دهند با دخترانی همبازی شوند. هنگام «خاله بازی» پسران چهره های خیالی زنانه دارند. آنها از انجام بازی های جنجالی و ورزشهای رقابتی اجتناب می کنند و به ماشین یا کامیون یا سایر اسباب بازی های غیر پرخاشگرانه که جز اسباب بازی های خاص پسران هستند، علاقه ی چندانی ندارند. آنها ممکن است آرزوی دختر بودن را بیان کرده و ادعا نمایند که در آینده زن خواهند شد. 

آنها احتمال دارد بر ادرار کردن به شکل نشسته پافشاری کنند و با قرار دادن آلت تناسلی ما بین پاهای خود وجود آن را انکار کنند . در موارد بسیار نادر، پسران مبتلا به اختلال هویت جنسی ممکن است بیان کنند که آلت تناسلی یا بیضه هایشان نفرت انگیز هستند و مایل هستند آنها را بردارند، یا اینکه آنها مهبل دارند یا آرزو می کنند آن را داشته باشند. 

دختران مبتلا به اختلال هویت جـ.نـ.سـ.ی در مقابل انتظارات یا تلاشهای والدین برای پوشاندن لباسها یا سایر آرایش های زنانه به آنها واکنش منفی شدیدی نشان می دهند. برخی ممکن است از رفتن به مدرسه یا رویداد های اجتماعی که مستلزم پوشیدن این قبیل لباس ها است، اجتناب کنند. آنها پوشش و موی کوتاه پسرانه را ترجیح می دهند. اغلب از سوی غریبه ها به جای پسران اشتباه گرفته می شوند، ممکن است در خواست کنند تا آنها را با یک نام پسرانه صدا بزنند. قهرمانان خیالی شان اغلب مردان قوی مانند: بتمن یا سوپرمن هستند.

این قبیل دختران، پسرانی را به عنوان همبازی ترجیح می دهند که مانند آنها به ورزش های رقابت آمیز، بازی های جنجالی و بازی های سنتی پسرانه ابراز علاقه کنند. آنها به عروسک ها یا هر شکل از اسباب بازی با پوشش زنانه یا فعالیت های مربوط به ایفای نقش زنانه علاقه کمی نشان می دهند.
 
یک دختر مبتلا به این اختلال ممکن است گاهی از ادرار کردن در وضعیت نشسته اجتناب نماید. احتمال دارد ادعا کند که دارای آلت تناسلی مذکر است یا این آلت در او رشد خواهد کرد و ممکن است خواهان عدم رشد پستان ها یا بروز قاعدگی باشد.
امکان دارد ادعا کند که در آینده مرد خواهد شد. این قبیل دختران به طور معمول در ایفای نقش، رویاها یا خیال پردازی ها هویت جـ.نـ.سـ.ی مخالف را به شکل آشکاری بروز می دهند.

بزرگسالان مبتلا به اختلال هویت جـ.نـ.سـ.ی با آرزوی زندگی کردن به عنوان فردی از جـ.نـ.سـ.ی مخالف اشتغال ذهنی پیدا می کنند. این اشتغال ذهنی ممکن است به صورت میل شدید برای کسب نقش اجتماعی جنس مخالف یا به دست آوردن ظاهر جسمی جنس مخالف از طریق دستکاری هورمونی یا جراحی نشان داده شود. بزرگسالان مبتلا به این اختلال از اینکه از جانب دیگران به عنوان عضوی از جنس تعیین شده در نظر گرفته شوند یا کارکردشان در جامعه بر اساس جنسیت تعیین شده آنان باشد، ناخشنودند.
پریشانی یا ناتوانی در مبتلایان به اختلال هویت جـ.نـ.سـ.ی در سراسر دوره ی زندگی به طور متفاوت ظاهر می شود. در کودکان خردسال، پریشانی به صورت ابراز خشنودی درباره ی جنسیت خود ظاهر می شود. 


ویژگی های توصیفی و اختلال های روانی مربوط :
بسیاری از مبتلایان به اختلال هویت جـ.نـ.سـ.ی از لحاظ اجتماعی منزوی می شوند. انزوا و طرد شدن منجر به ضعف عزت نفس شده و ممکن است بیزاری از مدرسه یا اخراج از مدرسه شود. طرد شدن و تمسخر از جانب همسالان به ویژه پیامد معمول برای پسران مبتلا به این اختلال است. پسران مبتلا به اختلال هویت جـ.نـ.سـ.ی اغلب اطوارگری ها و الگو های رفتاری زنانه قابل ملاحظه ای از خود نشان می دهند. 

این اختلال می تواند به قدری فراگیر باشد که زندگی روانی برخی افراد فقط گرد آن دسته از فعالیت هایی که پریشانی جـ.نـ.سـ.ی را کاهش می دهند دور بزند. آنها اغلب با ظاهر خود، به ویژه در اوایل انتقال به زندگی با نقش جنس مخالف، اشتغال ذهنی پیدا می کنند. 

رابطه با یکی از والدین یا هر دوی آنها نیز ممکن است به شدت مختل شود. برخی از مردان مبتلا به اختلال هویت جـ.نـ.سـ.ی به خود درمانی با هورمون ها متوسل می شوند و ممکن است به ندرت اقدام به اخته کردن خود یا پنکتومی کنند.

برخی از مردان مبتلا به این اختلال بویژه در مناطق شهری ممکن است به هـ.رزگـ.ی روی آورند، که آنها را در معرض خط فزاینده عفونت ویروس نارسایی ایمنی انسان (HIV) قرار می دهد. اقدام به خودکشی و اختلال های مرتبط با مواد نیز معمولاً وجود دارند.

کودکان مبتلا به اختلال هویت جـ.نـ.سـ.ی ممکن است بطور همزمان اختلال اضطراب جدایی، اختلال اضطراب فراگیر و نشانه های افسردگی  را نشان دهند.

نوجوانان بویژه در معرض خطر افسردگی ممکن است وجود داشته باشند. در برخی از مردان سابقه یادگار پرستی همراه با مبدل پوشی جـ.نـ.سـ.ی و همچنین سایر نابهنجاری های جـ.نـ.سـ.ی وجود دارد. شیوع اختلال های شخصیت در میان مردانی که در کلینیک های اختلال های جـ.نـ.سـ.ی خاص بزرگسالان مورد ارزیابی قرار می گیرند نسبت به زنان بیشتر گزارش شده است.

یافته های آزمایشگاهی مربوط :
هیچ آزمون تشخیصی خاصی برای اختلال هویت جـ.نـ.سـ.ی وجود ندارد. این اختلال با معاینه ی بدنی معمولی، تعیین کاریوتایپ مربوط به کروموزوم های جـ.نـ.سـ.ی و سنجش هورمون های جـ.نـ.سـ.ی ثبت نمی شود. روان آزمایی ممکن است اتخاذ هویت یا الگو های رفتاری جنس مخالف را آشکار کند.

یافته های معاینه ی بدنی و بیمارهای جسمانی همراه:
مبتلایان به اختلال هویت جـ.نـ.سـ.ی اندام های تناسلی طبیعی دارند. در نوجوانان پسر و مردان مبتلا به اختلال هویت جـ.نـ.سـ.ی ممکن است بزرگ شدن پستان  ها در نتیجه مصرف هورمون، زدودن موقت یا دائمی مو یا از بین بردن ریشه ی آن و سایر تغییرات جسمی در نتیجه ی تدابیری مانند: جراحی پلاستیک بینی یا تراشیدن غضروف تیرویید ملاحظه شود.

شیوع:
مطالعات همه گیر شناسی جدی برای گرد آوری داده های مربوط به شیوع اختلال هویت جـ.نـ.سـ.ی انجام نشده اند. داده های بدست آمده از کشورهای کوچکتر اروپایی با توجه به آمار کل جمعیت و مراجعان حاکی از آناست که بطور تقریب از هر 30 هزار مرد بزرگسال یک نفر و از هر 100 هزار زن بزرگسال یک نفر در صدد جراحی برای تغییر جنسیت بر می آیند.

تشخیص افتراقی :
اختلال هویت جـ.نـ.سـ.ی بر حسب گسترده و فراگیری میل به اتخاذ هویت، علایق و فعالیت های جنس مخالف از ناهمنوایی با رفتار قالبی نقش جـ.نـ.سـ.ی تمیز داده می شود. این اختلال به منظور توصیف ناهمنوایی یک کودک با رفتار قالبی نقش جـ.نـ.سـ.ی به گونه ای که مثلاً به شکل رفتار «پسرانه» در دختران یا «دخترانه» در پسران دیده می شود نیست. بلکه این اختلال بیانگر آشفتگی عمیق در حس هویت با توجه به مذکر یا مؤنث بودن فرد است. 

برای کوکانی که رفتارشان صرفاً مناسب با تصور قالبی فرهنگی در مورد مردانگی یا زنانگی نیست نباید این تشخیص مطرح شود مگر اینکه نشانگان کامل از جمله پریشانی یا اختلال قابل ملاحظه وجود داشته باشد.

یادگار پرستی همراه با مبدل پوشی جـ.نـ.سـ.ی در مردان دگر جنس خواه که رفتار مبدل پوشی آنان به منظور بر انگیختگی جـ.نـ.سـ.ی است دیده می شود. بیشتر مبتلایان به یادگار پرستی همراه با مبدل پوشی جـ.نـ.سـ.ی به جز مبدل پوشی سابقه ی اتخاذ رفتارهای جنس مخالف در دوران کودکی را ندارند.

طبقه ی اختلال هویت جـ.نـ.سـ.ی که به گونه ای دیگر مشخص نشده است را می توان در مورد افرادی که همراه با مشکل هویت جـ.نـ.سـ.ی، اختلال دو جـ.نـ.سـ.یـ.تی مادرزادی همزمان نیز دارند را به کار برد. در اسکیزوفرنی به ندرت ممکن است هذیان های تعلق داشتن به جنس مخالف وجود داشته باشند. 

پا فشاری شخص مبتلا به اختلال هویت جـ.نـ.سـ.ی مبنی بر اینکه او متعلق به جنس مخالف است هذیان در نظر گرفته نمی شود زیرا آنچه که همیشه در اینجا مطرح می شود، این موضوع است که شخص احساس مانند عضوی از جنس مخالف است نه اینکه واقعاً معتقد باشد که او عضوی از جنس مخالف است. با این حال در موارد بسیار نادر، اسکیزوفرنی و اختلال هویت جـ.نـ.سـ.ی شدید ممکن است توأماً وجود داشته باشد.

ملاک های تشخیصی اختلال هویت جـ.نـ.سـ.ی بر اساس DSM-IV

أ‌. همانند سازی قوی و مداوم با جنس مقابل (این حالت صرفاً شامل میل فرد به کسب امتیازات فرهنگی که برای جنس مقابل متصور است نیست). در کودکان این اختلال با چهار مورد یا بیشتر از خصوصیات زیر تظاهر می کند:

1. فرد تمایل یا اصرار دارد که تعلق به جنس مقابل دارد و این تمایل خود را به طور مکرر ابراز می کند.
2. در پسرها ترجیح لباس دخترانه یا تقلید ظاهر دخترانه، در دخترها اصرار بر پوشیدن لباس های قالبی مردانه.
3. رجحان مداوم و قوی برای نقش های جنس مقابل در بازیهای تخیلی یا تخیلات مداوم در مورد تعلق به جنس مقابل
4. میل شدید به شرکت در بازیهای قالبی و تفریحات جنس مقابل
5. رجحان قوی همبازی های جنس مقابل
در نوجوانان و بزرگسالان این اختلال با علایمی نظیر موارد زیر ظهور می کند: میل ابراز شده برای تعلق به جنس مقابل، جا زدن مکرر خود به عنوان جنس مقابل، شخص متقاعد شده است که احساسات یا واکنش های خاص جنس مقابل را دارد، تمایل دارد مانند جنس مقابل زندگی رفتار کند و از دیگران انتظار دارد با او همانند جنس مقابل رفتار کنند.
ب‌. ناراحتی مداوم در مورد جنسیت خویشتن یا احساس نامتناسب بودن در نقش جنس خودی.

در کودکان این اختلال با هر یک از موارد زیر ظهور می کند:
در پسرها تأکید روی اینکه آلت یا بیضه ها چیزی نفرت آور هستند یا از بین خواهند رفت یا تأکید در مورد اینکه بهتر بود که آلت را نداشت یا بیزاری نسبت به بازیهای خشن پسرانه، رد اسباب بازیها، بازیها و فعالیت های قالبی پسرانه؛ در دخترها امتناع از ادرار کردن در حالت نشسته و تأکید بر اینکه واجد تحلیل است یا در آینده واجد آن خواهد شد. تأکید بر اینکه شخص نمی خواهد پستان هایش رشد کند یا دچار قاعدگی شود، بیزاری بارز نسبت به لباس های معمولی زنانه.

در نوجوانان و بزرگسالان این اختلالات با علایمی نظیر موارد زیر بروز می کند:
1. اشتغال ذهنی با خلاصی از خصوصیات جـ.نـ.سـ.ی ثانویه و اولیه (مثل درخواست تجویز هورمون ها، جراحی یا سایر روش های تغییر جسمانی خصوصیات جـ.نـ.سـ.ی به منظور مشابهت با جنس مقابل). اعتقاد بر اینکه شخص با جنسیت عوضی زاده شده است.
2. اختلال همراه با یک اختلال جسمی دو جنسیتی نیست.
3. اختلال سبب ناراحتی چشمگیر بالینی با تخریب در کارکرد اجتماعی، شغلی یا سایر حوزه های کارکردی می شود.

ملاک های تشخیصی عورت نمایی بر اساس  DSM-IV
1. وجود خیال پردازی های بر انگیزنده ی جـ.نـ.سـ.ی یا رفتارهای برگشت کننده و شدید در مورد نشان دادن اندام های تناسلی خود به غریبه ای که انتظار چنین عملی را ندارد به مدت یک دوره ی دست کم 6 ماهه.
2. خیال پردازی ها، امیال جـ.نـ.سـ.ی یا رفتارها موجب پریشانی یا اختلال عمده ی بالینی در کارکرد اجتماعی، شغل یا سایر زمینه های مهم می شوند.

تاریخچه:
دگر جنس باوری در گذشته ائونیسم نامیده می شد، چرا که اولین فرد مبتلا را شوالیه ی «ائون بی مانت» می دانستند. در روان پزشکی برای اولین مرتبه این اختلال توسط اسکیرول در سال 1838 مورد توجه قرار گرفت و با جزئیات بیشتری در سال 1886 کرافت ابیگ آن را توصیف کرد. اصطلاح دگر جنس باوری (ترانس سـ.کـ.شـ.والـ.یـ.سـ.م) پس از تغییر جنسیت فردی به نام ژرژجانجنسن و انتخاب نام جدید کریستین جانجنسن در سال 1952 متداول شد.

در سال 1966 در کتاب تخصصی هاری بنیامین ضمن ارائه ارزیابی و درمان صدها بیمار، جراحی برای تغییر جنسیت درمانی مجاز، قلمداد شد. همچنین شخصی به نام کوروت در سال 1960مقاله ای در توصیف رفتار هایی در کودکان که هماهنگ با توصیف بعدی از اختلال هویت جـ.نـ.سـ.یـ.تی دوران کودکی بود نگاشت؛ او در سال 1974 کتابی در توصیف چندین پسر بچه با تعارض در هویت جـ.نـ.سـ.یـ.تی نوشت. 

بالاخره  در سال 1980 چاپ سوم کتابچه ی تشنخیصی و آماری اختلالات روانی(DSM-III)، برای اولین مرتبه تشخیص اختلالات هویت جـ.نـ.سـ.یـ.تی را در ردیف اختلالات روانی جـ.نـ.سـ.ی قرار دارد؛ پس از آن در سال 1987 در شکل تجدید نظر شده ی چاپ سوم کتابچه ی تشخیصی و آماری اختلالات روانی DSM-III-R، اختلال هویت جـ.نـ.سـ.یـ.تی در بخش اختلالاتی قرار می گرفت که اولین بار در دوران نوزادی – کودکی یا نوجوانی مشخص می شدند.

قرار گرفتن اختلال هویت جـ.نـ.سـ.یـ.تی در بخش مذکور DSM-III-R می تواند بیانگر توجه بیشتر روان پزشکان اطفال به این موضوع بوده و همچنین ناشی از این مسئله باشد که اختلال هویت جـ.نـ.سـ.یـ.تی در غالب موارد از دوران کودکی شروع می شود و بیشتر بیماران شروع علایم خود را از آن زمان ذکر می کنند. ولی از طرف دیگر در بعضی از موارد شروع این اختلال در دوران بزرگسالی است و شواهدی از ابتلا به آن در دوران کودکی یا نوجوانی وجود ندارد؛
 
لذا چاپ چهارم کتابچه ی تشخیصی و آماری اختلالات روانی  DSM-IV در سال 1994، این تقسیم بندی را تغییر داده و اختلال هویت جـ.نـ.سـ.یـ.تی را در فصل جداگانه ای آورد و ملاکهای تشخیصی یکسانی برای کودکان و بزرگسالان ذکر کرد.

تشخیص:
خصوصیت اساسی اختلالات هویت جـ.نـ.سـ.یـ.تی ناراحتی شدید و مداوم شخص در مورد جنسیت تعیین شده ی خود است. شخص تمایل و اصرار دارد که متعلق به جنس مقابل می باشد و آرزوی زندگی کردن به عنوان فردی از جنس مقابل را دارد؛ او احساس بیگانگی نسبت به بدن خود داشته و در جستجوی تغییر ظاهر و اندام تناسلی خود است.

کوروش اشکبوس

هیچ نظری موجود نیست:

ارسال یک نظر